![]() |
|
|
KONSEPT VE KURGU HAKKINDA
Bu soruların hiçbirinin mükemmel bir cevabı olmadığı, dolayısıyla bir tarafa verilen dikkatin başka bir taraftan kayba yol açacağı aşikârdı. Gene de tarih, belge ve ziyaretçi arasındaki hassas dengeyi olabildiğince korumak amacıyla, birkaç ilke kararını uygulamaya çalıştım: - Kurgu, bankanın kendi tarihi açısından gereken kronolojik bir akışla, ortamla ilişkilerinin daha iyi algılanması için gereken tematik yaklaşımı birleştirmeliydi. Dolayısıyla, bazı panolar belirli dönemlerde bankanın geçirdiği gelişmeleri zaman ekseni üzerinde aktarırken, diğerleri (müşteri, müşteri kategorileri, şube ağı, personel profilleri vb) zamandan neredeyse bağımsız olarak belirli türde veya açıdaki bir bakışı yansıtmalıydı. - Belgeleri tercüme etmek gibi algılamayı ağırlaştırıcı yöntemlerden mümkün olduğunca kaçınılmalı, metin, her pano için bir-iki paragraflık toparlayıcı bir anlatımla sınırlı kalmalıydı. Her belgenin içeriğinin algılanması, nisbeten detaylı bir künyelemeyle, toparlayıcı metin ile belge türleri arasında mümkün olduğunca rahat kurulabilecek bir çıkarsamaya dayandırılmalıydı. - Bazı durumlarda imkânsız olsa bile, arşiv dışındaki kaynaklardan elde edilecek fotoğraf, gravür gibi görüntüler, belgelerle ilişkilendirilerek görsellik artırılmalıydı. Bankanın kendi fotoğraflarından yararlanıldığında ise mümkün olduğunca kalabalık gruplar halinde kullanılarak (pozlarına göre tasnif edilen memur fotoğrafları örneğindeki gibi) imaj üzerine kurulu, izlenimci bir aktarıma yer verilmeliydi. - Seçilen belgelerle arşiv serileri arasındaki ilişkiyi oluşturmak için, müzenin bazı bölümleri çok sayıdaki benzer belgenin toplu olarak sergilendiği mekânlara dönüştürülmeliydi. Bu amaçla, kendileri birer tarihi obje olan ve müze mekânının ortasında yer alan kasa daireleri, arşiv evrakının ziyaretçiler tarafından seriler halinde görülebildiği, sayfa çevirir gibi algılanabildiği bir mekân haline gelmeliydi. Aynı mantıkla, ana sergide dosyalarından çıkarılarak tek tek sergilenen belgelerin, dosyaların içinde nasıl yer aldıklarını anlatabilmek için, bazı dosya örneklerinin ayrıntılı bir şekilde görülebilmeleri sağlanmalıydı. - Ana sergilemede kaçınılan tercüme ve ayrıntılı içerik anlatımı, müzenin içinde yer alacak bilgisayar destekli kurguda kullanılarak, ziyaretçilerin zaman ve temalar arasında gidip gelerek kendi kendilerine "sanal" bir gezi yapmaları sağlanabilmeliydi. - Esasen karmaşık ve teknik nitelikte bir öykünün, mümkün olduğunca basitleştirilmesi için çaba harcamakla birlikte, bu basitleştirmenin bir sınırının olduğunu ve kurgunun ister istemez belirli bir bilgi düzeyinin altında tam algılanamayacağını kabullenmek şarttı. Bütün bu ilkelerin ışığında ortaya çıkacak kurgunun, bankanın tarihinden çok, son dönem Osmanlı ile erken dönem Cumhuriyet tarihinin bazı önemli siyasi, iktisadi ve toplumsal özelliklerine, gelişmelerine, değişimlerine ışık tutan bir araç haline geldiği bir öyküye dönüşmesini amaçlıyordum. Ziyaretçinin bilgi, eğitim, yaş ve merak düzeyine göre farklı şekil ve seviyelerde algılayacağı kurgu, kimine bir toplumsal tarih müzesi, kimine bir bankacılık müzesi, kimine ise çeşitli araştırmalara açılımlar sağlayabilecek bir arşiv merkezinin vitrini çağrışımı yaparak, geniş bir ilgi yelpazesine hitap edebilmeliydi. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||