![]() |
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
VOYVODA CADDESİ TOPLANTILARI
A.SİYASİ İKTİSAT SÖYLEŞİLERİ Her ayın birinci çarşamba günü 18:30-20:30 saatleri arasında, 1.TÜRKİYE'NİN ÇEVRE POLİTİKALARI: ANALİTİK BİR BAKIŞ Globalleşen dünya bağlamında Türkiye'de çevre sorunsalının —ki bu kavramdan hem doğanın kirletilmesini hem de doğal kaynakların aşırı tüketilmesini anlıyoruz— ekonomi-politik analizinin, analitik bir çerçevede ele alınması hedefleniyor. Türkiye'nin son 50 yılı dikkate alındığında; katlanan nüfusun, sanayileşmenin, kentleşmenin, tarımda ilaç ve gübre kullanımının ve kıyısal alanlara artan talebin, beraberinde, çevre üzerindeki yüksek maliyetleri getirdiği biliniyor. Modernleşme yönünde atılan adımların kısa/orta/uzun dönemli çevresel maliyetlerinin yeterince dikkate alınmadığına, hatta sorunsala, "önce yüksek büyüme ve sanayileşme hedeflerine ulaşalım, sonra çevresel sorunlarla ilgileniriz" şeklinde özetlenebilecek bir açıdan bakıldığına dair, bazısı anektodal bazısı resmi yazılı belgelere yansıyan pek çok veri bulunuyor. Bu bakışın mevcudiyetine rağmen, hukuksal ve idari düzenleme anlamında çevre alanında son 30 yılda oldukça önemli adımların atıldığı da bir vâkıâ. Dolayısıyla, ortaya şöyle bir paradoksal durum çıkıyor: Bir yanda, köklü ve güçlü devlet geleneği üzerine inşa edilmiş kapsamlı bir çevre hukuku ve idari düzenleme, diğer yanda giderek artan çevre tahribatı... Bu da, beraberinde, çevre alanındaki politikaların icraat konusunda yeterli olmadığı ve iyi uygulamaların münferit kaldığı yolunda genel bir fikir birliğini getiriyor. Bu paradoksun anlaşılmasına ilişkin ekonomi-politik bir analizin icra edilmesinde büyük fayda bulunuyor. Prof. Dr. Fikret Adaman / 6 Ocak 2010 / 18:30-20:30 2. KLASİK EKONOMİDEN EKOLOJİK EKONOMİYE: EKONOMİDE ÇEVRE SORUNLARINA YAKLAŞIM ÜZERİNE Ekonomide 18. yüzyıldan bu yana temel amaç, kıtlıkla mücadeledir. Özellikle verimli arazi ve diğer çevresel kaynakların kıtlığının anlaşılması ve Malthus'un nüfus teorisinin de etkisiyle, ekonomik birimlerin kâr ve faydayı maksimize etme hedefi, bir üretim aracı olarak doğal kaynaklar arasındaki dengenin varlığı ile üretim ve tüketim faaliyetlerinin çevre etkilerinin ihmal edilmesine neden oldu. Çevresel kaynakların arzının gereksinimlerden fazla olması ve fiyatlanamamaları nedeniyle serbest mal olarak tanımlanmaları da, adeta çevre tahriplerini ve aşırı kullanımı teşvik etti. Büyüme ve refah sadece üretim kapasitesi ve parasal olarak ölçülebilir mal ve hizmetlerle ilişkilendirildi ve insan yaşamının standardı sadece kişi başına düşen gelire dayandırıldı. Ancak önce Sanayi Devrimi, ardından İkinci Dünya Savaşı sonrası önem kazanan hızlı büyüme hedefi ve sanayileşme politikasının neden olduğu kirlenme, kısa zaman diliminde, insan ve canlıların yaşamını olumsuz etkileyerek kitlesel ölümlere neden oldu. Özellikle İngiltere ve ABD'deki gelişmeler, çevre sorunlarının küresel düzeyde ele alınmasını zorunlu hale getirdi. 1972 yılında dünyada ilk defa Stockholm Çevre ve Kalkınma Konferansı düzenlendi ve yine bu dönemde Roma Kulübü'nün meşhur raporu yayınlandı. Ancak ekonomistler, bu tarihe kadar çevre sorunları konusuna fazla ilgi göstermedi. Özellikle 1973 - 1974 petrol şokları ve artan çevre sorunlarıyla, refah düzeyi yükselen tüketicilerin çevre dostu ürün talepleri, bilim dünyasının çevre ekonomisine ilgisinin artmasına neden oldu. 1980'lerde ortaya çıkan "Ortak Geleceğimiz" raporu ve 1992 Rio Konferansı, ekonomi ile çevre konusunun entegrasyonunu gündeme getirdi. Günümüzde; yaşam standardı yerine yaşam kalitesi, gereksinim yerine temel gereksinim, büyüme ve gelişme yerine sürdürülebilir büyüme ve gelişme (kalkınma), toplam maliyet ve fayda yerine sosyal maliyet ve sosyal fayda, bölge ve haneler arasında gelir dağılımı yerine bölge, hane ve kuşaklararası kaynak ve gelir dağılımı kavram ve yaklaşımları birçok ülkenin ekonomi politikalarına entegre oluyor. Özellikle son 20 yılda ortaya çıkan "ekolojik ekonomi", çevre ve ekonomik sistemin entegrasyonunu sağlamayı hedeflemenin ötesinde, ekonomik teoride ciddi bir dönüşümü ortaya koyuyor. Prof. Dr. Harun Tanrıvermiş / 3 Şubat 2010 / 18:30-20:30 3. TÜRKİYE'DE ÇEVRE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI Dünyada; küresel ısınma ve susuzluk gibi çevre sorunlarının ortaya çıkmasıyla, çevre koruması ve politikaları, küresel ve yerel ölçekte siyasal gündemin önemli bir parçası haline geldi. Çevre politikalarında ve sürdürülebilir kalkınma tartışmalarında göze çarpan bir husus, aşırı merkeziyetçi ve katılımcı olmayan yönetim sisteminin, karşılaşılan sorun ve zorluklarla baş edemeyeceği gerçeğinin giderek daha iyi anlaşılmasıdır. Diğer kamusal alanlarda olduğu gibi, çevre hususunda da farklı gruplar iyi yönetişimin prensiplerini savunmaya, devlet, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları (STK'lar) arasında yeni bir sosyal iş bölümü yapılması gerektiğini vurgulamaya başladı. Bu çok aktörlü yapı içinde, sivil toplum kuruluşlarının rolü üzerinde özellikle durmak gerektiği ortada. Bu sunum, çevre konularında STK'lara olan gereksinimin arttığı bir dönemde, Türkiye'de çevre örgütlerinin oluşum ve gelişimleri ile sivil toplumun çevre alanındaki rolünü betimleyecek, ayrıca çevre konusunda çalışan STK'ların finansal destekçilerle, devletle ve ulusötesi aktörlerle ilişkilerini inceleyecek.
Her ayın ikinci çarşamba günü 18:30-20:30 saatleri arasında, İstanbul'un bir merkez olması/olmaması konu ediliyor. 1. İSTANBUL'UN UNUTULAN BİR BAŞKA YÜZÜ: LÂNETLİ BAŞKENT İstanbul, Osmanlı tarih geleneğinde sadece güzellikleriyle, şehirlerin anası olmakla, yeryüzünde bir misli daha bulunmamakla, bir taşının bile bütün Acem mülküne değişilmemesiyle övülerek değil; belki de uğradığı felaketlerin rolüyle, bunun tam tersi bir tanımlanmayla da zikrediliyor. Söz konusu tanımlama, ilginç şekilde fetih öncesi ve sonrası bir kısım Osmanlı literatüründe, şehrin daha ilk kuruluşundan itibaren "Allah'ın lânetine uğramış, bu yüzden felaketlerin hiçbir zaman eksik olmadığı" gibi bir ana zeminde takdim ediliyor. Bu miras, hem Bizans'ı hem de burayı almayı dini bir gayret sembolü olarak ortaya koyan Müslüman Araplardan devralınmış gözüküyor. Çok fazla dillendirilmese de, aynı kanaatler halk arasında, bilhassa dini kaynaklı olarak dikkat çekici şekilde yaygınlık kazanmışa benziyor. Şehrin bu karanlık yüzü, devralınan mitler ve hadis kaynaklı kıyamet senaryolarıyla beslenerek, zihinlerde meş'um, uğursuz şehir imajının yerleşmesini sağlıyor. Prof. Dr. Feridun Emecen / 13 Ocak 2010 / 18:30-20:30
XVII. yüzyıl sonunda İstanbul'da, medrese, câmi, türbe ve tekke kütüphânelerine yeni bir türün eklendiği, genellikle bir külliyenin parçası olmaya devam etseler de artık müstakil bir binâ içine yerleşen kütüphânelerin ortaya çıktığı biliniyor. Köprülü Ailesi'nin önderlik ettiği kütüphâneler, yeni örgütlenme biçimleri ve faaliyet alanları ile de dikkati çekiyor. 18. yüzyıl başında Edirne'den başkente dönen saray halkı, bir yandan yaklaşık 60 yıl boyunca ihmâl edilen, yakılan, yıkılan İstanbul'u eski ihtişâmına kavuşturmaya çalışırken; diğer yandan da telif, tercüme ve kopya eserleri, padişah ve devlet ricâlinin ihdâs ettikleri vakıf kütüphânelerde hızla ve hevesle toplamaya giriştiklerini görüyoruz. Ancak bu dönemde kütüphânelere bağışlanan ya da bağışlanması planlanan kitapların türleri ve okuyucuları konusunda henüz çok fazla bilgi sahibi değiliz. Bu çalışmada, 1730 isyânında vahşîce öldürülen Sadrazam Damat İbrahim Paşa, Sadâret Kethüdâsı Mehmed Efendi ve Kaptanıderyâ Kaymak Mustafa Paşa'nın muhallefâtında karşımıza çıkan, vakfetmek amacıyla evlerinde topladıkları ancak müstakil bir mekâna yerleştirme fırsatı bulamadıkları kitaplar, dönemin diğer koleksiyonlarıyla da karşılaştırılarak, Osmanlı başkentinin bir kez daha ilmin merkezi olabilmesine öncülük eden rekâbetin çeşitli boyutları incelenecek. Diğer yandan bu hummalı faaliyetin kamusal alanın genişlemesi, sekülerizmin yeşermesi, akılcı bilimsel düşüncenin ya da akademizmin gelişmesi gibi yeniliklerin göstergesi olup olamayacağı sorgulanacak. Prof. Dr. Tülây Artan / 10 Şubat 2010 / 18:30-20:30
18. ve 19. yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti çok önemli bir değişim sürecinden geçti. Bu sürecin başlıca dinamiklerinin ve safhalarının ele alınacağı konuşmada, yerel ve dış etkenlerin payı, kentin algılanmasındaki değişim, modernleşme ile çevreleşme arasındaki gerilim gibi konular irdelenecek. Prof. Dr. Edhem Eldem / 10 Mart 2010 / 18:30-20:30
C.KENT VE EDEBİYAT SÖYLEŞİLERİHer ayın üçüncü çarşamba günü 18:30-20:30 saatleri arasında, yazarını doğuran kentler üzerine konuşulacak. 1. GAVUR MAHALLESİNDEN ÇIKTIM YOLA "Cehü", Yahudilere Kürtçede verilen addı. Biz Hristiyanlar ise Yahudilere "Moşe" diyorduk. Hristiyanların hepsi toptan "Gavur" veya "Fılle" oldukları halde, kendi içlerinde Ermeni, Süryani, Keldani, Pırot'tular. Mıgırdiç Margosyan / 20 Ocak 2010 / 18:30-20:30 2. SOKAKLARDA BÜYÜMEK ".....Masadaki boş çay bardaklarını toplamaya gelen garson, ‘Abi burası sana göre bir yer değil!' demişti, üstüme başıma bakıp... Yanıt vermemiştim... Genelev müşterilerinin, zaman öldürmekten yorgun düşmüş işsizlerin, Alageyik'i mekan tutmuş işportacıların, küçük kumarbazların, yankesicilerin, kapkaççıların, hap, esrar satıcılarının uğrak yeri olan bu kahvehanenin, bana ‘gizemli' gelen bir yanı vardı, o garsonun bilemeyeceği... Buraya ne zaman gelsem kafam dinginleşiyor, yalınlaşıyor, o yalınlık içinde geçmişime daha kolay uzanabiliyordum. Burada belleğim canlanıyor, belleğimden silindiğini sandığım eski resimler yeniden gözlerimin önüne geliyordu... Deniz Kavukçuoğlu / 17 Şubat 2010 / 18:30-20:30 GECEKONDU MAHALLELERİ, DERME ÇATMA HAYALLER Sahne 46 EFRAYİM – Öleceksin! Ender Özkahraman, Hayatın Tuzu Filmi, Senaryo Ender Özkahraman / 17 Mart 2010 / 18:30-20:30
D.BİZANS TARİHİ VE ARKEOLOJİSİ SÖYLEŞİLERİ Her ayın dördüncü çarşamba günü 18:30-20:30 saatleri arasında, Bizans çalışmaları üzerine konuşulacak. 1. 1000 YILINDA BİZANS İMPARATORLUĞU VE DIŞ TİCARET Askeri alandaki hızlı genişlemesi, tıkabasa altınla dolu hazine dairesi ve en güzel örnekleri Konstantinopolis'te görülen sanatsal üretimiyle Bizans İmparatorluğu, milattan sonra 10. yüzyılda, Akdeniz havzasının ve Avrasya'nın en güçlü çekim merkezlerinden biriydi. Askeri atılımların arkasında yatan ve sanatsal üretime zemin hazırlayan etmenler arasında belki de en başta, Bizans'ın iktisadi gelişimini saymak gerekir. Artan nüfus ve şehirleşme ile yükselen üretim ve tüketim sadece iç pazarla sınırlı kalmamış, Bizans ile komşuları arasında sıkı ticari ilişkilerin gelişmesine neden olmuştur. Bu söyleşide, birinci binyıl itibarıyla Bizans'ın kuzeyde Ruslar, batıda İtalyanlar ve güneyde Müslümanlarla gelişen dış ticareti konu edilecek; alıp satılan malların doğası ve Bizans'ın ihracat-ithalat politikaları hakkında gözlemler sunulacak. Yard. Doç. Dr. Koray Durak / 27 Ocak 2010 / 18:30-20:30 2. BİZANS'TA KADIN VE KADIN TAKILARI Bizans kadınlarıyla ilgili bilgilerimizin çoğu, yüksek tabakadan soylu ve zengin aile mensuplarına aittir. Görsel kanıtlarda; Meryem, Havva ve azizelerin dışında daha çok imparatoriçe ve soylu kadınların tasvirleri bulunur. Halktan kadınların tasvirleri ise "İsa'nın Kudüs'e girişi, ekmek ve balıkları çoğaltması" gibi dini kompozisyonlarda, konu gereği kalabalık gruplar içerisinde gösterilir. Din dışı konularda yazılmış kitapların minyatürlerinde; yün eğiren, tezgahta kumaş dokuyan, bahçe veya tarlada çalışan, süt sağan ve omuzlarında su taşıyarak gündelik yaşama aktif olarak katılan kadınlar betimlenir. Kadın meslekleri arasında dokumacılık, tarımsal faaliyetler, üretilen tarım ürünlerinin pazar yerlerinde satıcılığı, sağlıkla ilgili ebe, doktor ve sütninelik vardır. Yaşamlarını rahibe olarak manastırlarda sürdüren birçok kadının varlığı bilinmektedir. Ayrıca hukukçular ve ahlâkçılarca fahişelikle eş tutulan aktrislik ve dansözlük ile cenaze törenlerindeki profesyonel ağıtçılık da, kadınlar tarafından yapılmış mesleklerdir. Vergi kayıtlarında, büyük tarım arazilerini ve çiftliklerini işleten dul kadınların adlarına rastlanır. Özellikle "soylu ve zengin kesimden olan kadınlar", faal toplumsal bir yaşam sürdürmüş; yazar, kaligraf, kitapsever, sanat hamisi ve manastır kurucusu olmuş, sıklıkla siyasete el atmıştır. Söyleşide, Bizans'ta saraylı ve halktan kadınların yaşamı, ev hayatı, kadınların meslekleri, evlenme adetleri, giyim kuşam ve takılarına değinilecek. Doç. Dr. Gülgün Köroğlu / 24 Şubat 2010 / 18:30-20:30 3. KİSLEÇUKURU MANASTIRI: ANTALYA'DA BİLİNMEYEN BİR BİZANS MANASTIRI Antalya körfezinin batısındaki dağlık kesimde, Beydağları'nda yer alan Kisleçukuru Manastırı, Anadolu'nun iyi korunmuş Bizans yapı topluluklarından biridir. Adı bilinmeyen yapılar, Bizans manastırlarının genel planına uygun bir mimari düzenleme gösterir. Çevre duvarıyla sınırlı bir yapılar topluluğu ile bunların merkezini oluşturan manastır kilisesinden oluşur. Manastır yapıları, manastır topluluğunun ihtiyacına göre inşa edilen erzak deposu, atölyeler, keşiş hücreleri, sarnıç, yemekhane ve mutfak gibi binalardır. Çevre duvarının dışında, Bizans manastır şemasına uygun olarak, bir mezar şapeline ve su kemerine ait kalıntılar yer alır. Bölgenin tarihiyle desteklenen manastırın mimari verilerinden yola çıkarak, Kisleçukuru Manastırı'nın orta Bizans dönemine, 12. yüzyıla ait olduğunu, yüzey buluntularına dayanarak ise Selçuklu döneminde tekrar kullanılmış olabileceğini söyleyebiliriz.
OSMANLI BANKASI MÜZESİ SINEMASI OCAK 7 OCAK 2010 BORİS RYHZY Rus şair Boris, yetenekli, yakışıklı ve yaşına göre edebiyat çevrelerinde çoktan ünlenmiş bir gençtir. Öyleyse, 26 yaşında intihar etmesinin nedeni nedir? Bu sorunun cevabını arama süreci, yönetmeni, Boris'in doğup büyüdüğü soğuk sanayi şehri Yekaterinenburg'un suç oranı yüksek mahallelerine götürür. Karşımıza çıkan gerçek ise tüm güvenliğini kaybetmiş perestroika kuşağının, katillere ve muhafızlar kuşağına dönüşmesidir. Söyleşi : "Değişimin Yan Etkileri" 14 OCAK 19 OCAK'TAN 19 OCAK'A Belgeselde; Hrant Dink'in ölümünün ardından O.S.'nin cinayetin katil zanlısı olarak yakalanmasıyla başlayan, Yasin Hayal, Erhan Tuncel ve diğer isimlerin yakalanmasıyla devam eden süreç aktarılıyor. Olayla ilgili olarak önce BBP, daha sonra da Jandarma ve Emniyetten çeşitli isimlerin ilişkilerinin ortaya çıkartılması ve dava sürecinde yaşanan çeşitli "gariplikler" anlatılıyor. Söyleşi: "Hrant Dink'ten Hrant'a" 21 OCAK SANYA VE SPARROW Sanya ve Sparrow, çakıl taşı fabrikasında çalışan iki işçinin hayatından kesitler sunuyor. Sıradan insanın duygularını ve hayallerini, sorunların ve uyuşmazlıkların bolluğunun altına saklayan insanların hikâyesi... Söyleşi: Çakıl Taşı İşçileri: "Anlatılan Senin Hikayen"
KRALİÇE KHANTARİŞA Film, 60'larında iki Yemenli yazarın hikâyesini konu alıyor. İlki, Yemen kulüplerinde ve düğünlerde çalınan en popüler aşk şarkılarının söz yazarı... Kudüs doğumlu bir şair ve yazar olan ikinci kadın ise cinler, delilik, tecavüz ve isyan meselelerine değindiği için cemaati tarafından kınanıyor. Film, yaratıcı ifade arzusuyla, muhafazakâr cemaatlerin itaat talep eden baskıları arasındaki çizgiye değinen bir hikâyenin yolundan gidiyor. Söyleşi: "Meşum Kadınlar, Solucanlar, Maymunlar, Zehirli Sarmaşıklar Vesaire"
ŞUBAT 4 ŞUBAT 2010 ŞAİRİN ÖLÜMÜ/ŞAİRİŞİ ĞURA "Ölümün yendiği yalnız bensem 11 ŞUBAT 2010 Cılavuz Köy Enstitüsü / Türkiye / 2008 / 75' / Türkçe / Yönetmen: Ahmet Soner 1937'de Kars'ın Susuz ilçesinde Ruslardan kalma kışlada açılan Eğitmen Kursu, 1940 yılında görevine Cılavuz Köy Enstitüsü olarak devam etti. Kapatılana kadar 900'ü aşkın öğretmenin mezun edildiği Cılavuz'a, köy enstitülerinin kapatılması için var gücüyle çalışan Kazım Karabekir'in adı verildi. Söyleşi: "Eğitim Mirasımız Köy Enstitüleri ve Günümüzdeki Önemi" 18 ŞUBAT 2010 NEW YORK TÜNELLERİNİN SAKİNLERİ Film, izleyiciyi, yerin 18 kat altına kadar inen ve sonsuz bir labirent oluşturan tüneller arasından, yüzlerce kadın ve erkeğin hayatlarının altüst olduğu noktada (birçoğunun 11 Eylül saldırısından çok önce) sığındığı, farklı bir New York'a götürüyor. Yönetmen, bizi karanlıklar dünyasının halkıyla tanıştırmak için, bir yeraltı sığınağında, eski ızgara demirleri, artık kullanılmayan merdivenler ve içinden geçilmesi imkânsız görünen delikler arasında rehberimiz oluyor, bizi bilinmezliğin tam ortasına düşürüyor. Söyleşi: "Şehrin Ötekileri ve Öteki Şehir" 25 ŞUBAT 2010 KAPLANI ÖLDÜR Film, müziğin Venezuela'daki gençlerin hayatını nasıl değiştirdiğinigösteriyor. Beş ayrı yerde yaşanan beş hikâyeyi konu alan filmde, ortak tek bir şey var: Müziğin hayatı olumlu yönde değiştirdiğine duyulan inanç... Müzik, toplumsal sorunlara rağmen, karakterlerin gündelik var oluşlarının sürekli ve tamamlayıcı parçası halinde... Söyleşi: Venezuela Deneyiminden Yola Çıkarak Türkiye'deki Kültürel Gelişimin İrdelenmesi MART 4 MART 2010 ÖLÜM ELBİSESİ: KUMALIK Yönetmen, 16 yaşında amcasının oğluna kuma giden ve yıllar içinde gördüğü şiddetin etkisiyle aklını yitirip felç geçiren halası Emine'nin hikâyesinden yola çıkarak, Mardin'de kumalığı ve kadınlar üzerindeki etkilerini anlatıyor. Belgeselde, Emine'nin hikâyesini diğer kuma kadınlar anlatıyor bir bakıma... Kumalık, kadına uygulanan şiddetin bir tarafını oluşturuyor; bu yüzden kadınlar kumalığı "ölüm elbisesi"ni giyip yaşamak olarak niteliyor. Emine bir daha konuşmayacak, peki ya diğer kuma kadınlar? Söyleşi: 11 MART 2010 KORKU Korku,Amsterdam'da endişe içinde yaşayanların hikâyesini konu ediyor. Günümüzde Hollanda'da psikolojik kaygılarla baş edenlerin ve tedavi gereksinimi duyanların sayısı gitgide artıyor. Film, bunların arasından birkaç kişinin hayatına devam etmek için boğuşmasını, kalabalık kozmopolit şehirde nasıl yaşadığını gösteriyor. Söyleşi: "Korku, Kaygı ve Anlam" 18 MART 2010 KURŞUN KALEM Bir portre, iki ülke, üç yaşam: Yazar Osman Necmi Gürmen'in yaşam öyküsü... Söyleşi: "Farklı kimliklerin, Dillerin ve Mekânların Kesişme Noktasında" 25 MART 2010 NATÜRMORT: BİR DİKTATÖRÜN GÖRÜNÜMLERİ Bir görüntü, içinde daima bir diğerini saklar. Arşiv çekimlerinin kullanımıyla yapılan ve sözsüz bir belgesel olan Still Life (Natürmort), Portekiz diktatörlüğünün 1926'dan 1974'e kadar geçen 48 yılı boyunca üretilmiş görüntülerinin bulanıklığını araştırarak ve yeniden keşfederek, döneme yeni yorumlar getirmeyi amaçlıyor. Bu görüntüler arasında haberler, savaş çekimleri, propaganda belgeselleri, siyasi hükümlülerin fotoğrafları ve daha önce bilinmeyen çekimler yer alıyor. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||